(Bu yazı, 24 Nisan 2006 tarihinde NTVMSNBC Kültür Sanat sayfalarında yayımlanmıştır.)

http://www.ntvmsnbc.com/news/370399.asp

Suha Çalkıvik

National Geographic’in son keşfi, NTV’de: ‘YAHUDA’NIN SIRRI’

Yaklaşık 1700 yıllık elyazması bir belge olan Yahuda İncili’nin gün ışığına kavuşturulma öyküsü, ‘Yahuda’nın Sırrı / The Lost Gospel of Judas’, Perşembe saat 20.30’da NTV Belgesel kuşağında ekrana taşınıyor.

‘Eşsiz bir küresel televizyon olayı’ olarak nitelendirilen bu belgesel,  elyazması belgenin bulunuşundan günümüze kadar olan inanılmaz öyküsünü, resmi olarak onaylanma sürecini, üzerinde yapılan bilimsel analizleri, tercüme ve yorumunda karşılaşılan güçlükleri ve de yoğun sabrı gözler önüne seriyor.

‘The Lost Gospel of Judas’ belgeselinde dramatik canlandırmalar yoluyla Hıristiyanlığın erken dönemlerindeki entrikalar, karmaşık politikalar sergileniyor. Yapımda, “bu belge, kim tarafından ve nasıl yazıldı?”, “Yahuda, isminin lanetlenmesi pahasına hangi büyük fedakarlığı yaptı?” “Aslında Hazreti İsa’ya ihanet etmedi mi?” sorularına yanıt aranıyor. Belgesel, Koptik elyazması metinlerden -Kopt, Eski Mısır’da Hıristiyanlığın ilk yıllarında kullanılan dil. Kıptice diye de bilinir- yapılan tercümeler sonrasında, karşılaşılan büyüleyici ayrıntıları ve anahtar bölümleri dile getirirken,  bulunuşundan günümüze dek yapılan ayrıntılı yenileme (restorasyon) çalışmalarını ve uygulanan muhafaza yöntemlerini inceliyor.

National Geographic Society, 2006 Nisan ayı başında Hıristiyanlığın ilk yıllarına dair en önemli arkeolojik keşfin sonuçlarını Washington DC’de yapılan bir basın toplantısı ile dünyaya duyurdu. Hıristiyan Öğretileri Profesörü, California Chapman Üniversitesi Albert Schweitzer Enstitüsü yöneticisi Marvin Meyer ve dünyanın en iyi çevirmenlerinden, Koptik dilbilimci Profesör Rodolphe Kasser’in önderliğinde kalabalık bir kurul, sözkonusu metnin onarımı ve çevirisi için çalıştı. Ünlü arkeologlar, Kopt dili uzmanları ve araştırmacıların bu önemli bulgu üzerindeki açıklamaları ile elyazması belge (Codex) internete açıldı. Metin arkalı önlü 13 papirüsten (26 sayfa) oluşuyor.

1978’de Mısır çöllerinde, El Minya yakınlarındaki büyük bir mağarada ilk kez keşfedilen elyazması papirüs belgeler, yıllar boyunca Mısır, Avrupa ve ABD’deki antika satıcılarının ellerinde dolaşmış. Son 16 yıl ABD’de bir banka kasasında tutulduktan sonra 2000 yılında Zürihli antikacı Frieda Nussberger-Tchacos tarafından satın alınmış. El yazmasına bu nedenle Tchacos Yazmaları (Codex Tchacos) adı veriliyor. Belgeleri bir türlü satamayan Nussberger-Tchacos, daha sonra tercüme edilmesi için aralarında National Geographic’in de bulunduğu kurumlara başvurunca belgelerin niteliği daha iyi anlaşılmış. Sonunda da National Geographic Society tarafından çevrilerek açıklandı.

Bulunan belgelerin orijinallikleri, yapılan karbon testleri, mürekkep analizleri ve bir dizi başka araştırma ile kesinleşmiş durumda. Belgenin gerçekliği konusunda uzmanlar görüş birliği taşısalar da, metnin içeriğinin uzun yıllar sürecek tartışmalara yol açacağı ifade ediliyor. Zaten tartışma şimdiden başladı. Bazı uzmanlar bu İncil’in İsa ile Yahuda arasındaki tarihi ilişkiye ışık tuttuğuna dikkat çekiyorlar.

Belgelerin Mısır’a iade edilerek Kahire’deki Koptik Eserler Müzesi’nde yerini alacağı belirtiliyor. Yahuda İncili, ünlü dergi ‘National Geographic’in düzenlediği bir sergide sunulurken, ‘The Lost Gospel of Judas’ adıyla NTV Belgesel kuşağında izleyeceğimiz belgesel yapıma dönüştürüldü. Yahuda İncili’nin sırrı, ‘NATIONAL GEOGRAPHIC TÜRKİYE’ dergisinin Mayıs 2006 sayısı kapak konusunu oluşturuyor.

Devamı