Aliye Rona

Aliye Rona 

Aliye Rona, Türk sinemasının en güçlü karakter oyuncularından biridir. 1921 doğumlu sanatçı, sert Anadolu kadınını ve ana rollerini ustalıkla canlandırarak Yeşilçam’da iz bıraktı. 204 filmde rol alan Rona, hem oyunculuğu hem de seslendirme çalışmalarıyla sinemaya damga vurdu. İşte Aliye Rona’nın hayatı ve kariyeri.

Aliye Rona Kimdir? Hayatı ve Sanat Kariyeri

Aliye Dilligil Rona, 1921 yılında Suriye’nin Dera şehrinde dünyaya geldi. Usta tiyatrocu Avni Dilligil’in kız kardeşi olan sanatçı, Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu’nda eğitim gördü. 1930’ların sonlarında Kadıköy Halkevi’nde amatör olarak tiyatroya başladı; ardından Ulvi Uraz, Avni Dilligil ve Arena tiyatrolarında sahne aldı. İzmir Şehir Tiyatrosu’nda birlikte çalıştığı tiyatro oyuncusu Zihni Rona ile evlenerek “Rona” soyadını aldı.

Sinemaya 1947’de Kerim’in Çilesi filmiyle adım atan Aliye Rona, kısa sürede karakter rollerinin aranan ismi oldu. Keskin yüz hatları ve güçlü oyunculuğuyla özellikle “çilekeş, direnen, dikbaşlı, hakkını arayan ve töreci Anadolu kadını” ile “ana” rollerini canlandırdı. Yılanların Öcü filmindeki “Irazca Ana” karakteri, onu sinema tarihine kazıyan rollerden biri oldu.

Filmleri ve Seslendirme Kariyeri

Sanat hayatı boyunca 204 filmde rol alan Rona’nın öne çıkan filmleri arasında Yılanların Öcü (1961), Mualla (1964), Zalimler (1966), Son Gece (1967), Kuyu (1968), Cemo (1972), Berlin in Berlin (1993) ve Kanlı Su (1986) yer alır. Oyunculuğunun yanı sıra uzun yıllar dublaj ve seslendirme de yaptı. Avare filminde konuşan sanatçı; Ali Cengiz Oyunu, Batan Güneş, Hodri Meydan, İntikam Alevi, Yunus Emre gibi yapımlarda Muadelet Tibet, Aysel Tanju, Suna Selen ve Şükriye Atav gibi isimleri seslendirdi.

Ödülleri ve Vefatı

Aliye Rona, 1965’te Yılanların Öcü, 1967’de Zalimler ve 1968’de Son Gece filmleriyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” ödüllerini kazandı. 1969 Adana Altın Koza Film Festivali’nde Hepimiz Kardeşiz ile aynı ödüle layık görüldü; 1994’te ise Yaşam Boyu Onur Ödülü aldı. Son isteği “Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ı oynamak” olan sanatçı, 29 Ağustos 1996’da kaldığı huzur evinde beyin kanaması geçirerek hayatını kaybetti. Geride bıraktığı 204 film ve sayısız unutulmaz karakterle Türk sinemasının hafızasında yaşamaya devam etmektedir.

Ödülleri:
1965 – Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, “Yilanlarin Öcü”filmindeki rolü ile.
1967 – Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, “Zalimler” filmindeki rolü ile.
1968 – Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, “Son Gece” filmindeki rolü ile.
1969 – Adana Altın Koza Film Festivali – En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu, “Hepimiz Kardeşiz” filmindeki rolü ile
Türk Sineması’nda her rolü ustalıkla başardı. Genellikle çocuklarına kol kanat geren, onları ve
yaşamını herkesten korumaya yönelik üstlendiği roller onu, sinemanın kötü anası ilan etti.
Bu üstlendiği rollerde yıllarca çok başarılı oldu. Avni Dilligil’in kızkardeşi, Çiçek Dilligil’in halasıdır. 

Seslendirme alanında da uzun yıllar çalıştı. 
Yıllar önce sinemalarda gişe rekoru kıran Avare filminde konuştu. 
Ali Cengiz Oyunu filminde Muadelet Tibet’i
Batan Güneş filminde Muadelet Tibet’i,
Hodri Meydan filminde Aysel Tanju’yu,
İntikam Alevi filminde Mualla Sürer’i,
Oy Emine filminde Suna Selen’i,
Sürgün filminde Güzin Özipek’i,
Yunus Emre filminde Şükriye Atav‘ı seslendirdi.

Rol aldığı filmlerden bazıları 

Bitmeyen Yol,
Kuyu,
Yılanların Öcü,
Kınalı Yapıncak
Şabaniye,
Yılanı Öldürseler,
Yalnız Adam,
Sokaklardan Bir Kız,
Anadolu Soygunu,
Bir Şarkısın Sen,
Buruk Acı,
Sana Dönmeyeceğim,
Ala Geyik,
Boş Beşik,
Ebu Müslim Horasani,
Kanlı Aşk,
Aşk Mabudesi,
Kezban Nazire,

Eşkiya Halil,
Kader Böyle İstedi,
Kuyu,
Acı Yıllar,
Çatallı Köy,
Derebeyi,
Talihsiz Meryem,
Affet Beni Allahım,
Kanun Namına,
Dördü De Seviyordu,
Kara Duvaklı Gelin,
Kelepçeli Melek,
Azap Yolu,
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu,
Mühür Gözlüm,
Kanunsuz Toprak,
Allaha Adanan Toprak,
Son Gece,
Zalimler,
Çalıkuşu,
Kucaktan Kucağa,
Anadolu Kanunu,
Nikahsızlar,
Anaların Günahı,
Bitmeyen Yol,
Son Kuşlar,
Üçünüzü De Mıhlarım,
Murat’ın Türküsü,

Korkusuzlar,
Veda Busesi,
Yıldız Tepe,
Uzakta Kal Sevgilim,
Garip Bir İzdivaç,
Akrep Kuyruğu,
Yasak Cennet,
Konuşan Gözler,
Mor Defter
Hepimiz Kardeşiz
Mualla
Şeytanın Uşakları
Plajda Sevişelim
Erkekler Ağlamaz
Poyraz Osman
Uçurumdaki Kadın
Yüz Karası
Lekeli Aşk
Cilalı İbo Kızlar Pansiyonunda
Liman Yosması
Aşk Tomurcukları
Büyük Yemin
Allah Seviniz Dedi
Kiralık Koca
Beş Kardeştiler
Seni Kaybedersem
Aşkın Saati Gelince
Kırık Kalpler
Ayşecik Şeytan Çekici
Serseri
Vicdan Azabı
Fakir Kızın Kısmeti
Bozkurt Obası
Kanlı Para
Köroğlu -Türkan Sultan
Mahallenin Namusu
Efelerin Efesi
Bergama Sevdaları 1952
Kanlı Çiftlik
Şehitler Kalesi
Zehirli Şüphe
Kanlı Döşek
Silik Çehreler
Kerim’in Çilesi. 

Aliye Rona hakkında sitede yer alan tüm yazılar