Hayri Esen

Ölümünün 49. yılında saygı ve rahmetle anıyoruz.

Hayri Esen, Türk tiyatrosu, sineması ve seslendirme sanatının en önemli ve en üretken isimlerinden biri olarak hafızalarda yer edinmiştir. 5 Mayıs 1919 tarihinde Balıkesir’de doğan Hayri Esen, sanat hayatına tiyatro sahnelerinde adım atmış ve güçlü oyunculuk performansıyla kısa sürede dikkat çekmiştir. Fakat onun en büyük izini bıraktığı alan, hiç kuşkusuz seslendirme sanatıdır. Türkçe dublajın altın çağında sesiyle beyazperdede ölümsüzleşen Esen, aynı zamanda dublaj yönetmeni olarak da sayısız projeye yön vermiştir.
Sahip olduğu tok, berrak ve etkileyici sesi sayesinde yabancı filmlerde unutulmaz karakterlere hayat vermiştir. Sinema tarihinin efsane aktörlerinden Gregory Peck, Anthony Quinn, Orson Welles ve Clark Gable gibi isimler Türkiye’de izleyiciler tarafından çoğu kez Hayri Esen’in sesiyle tanınmıştır. Bu eşleşme, onun sesini adeta uluslar arası bir köprü haline getirmiştir. Karakterlerin duygularını derin bir içtenlikle aktarabilmesi, seyircinin filmle kurduğu bağı güçlendirmiş ve seslendirme sanatının değerini gözler önüne sermiştir. Hayri Esen yalnızca seslendirme yapmakla kalmamış, aynı zamanda dublaj yönetmeni olarak da pek çok projede görev almıştır. Çeviri metinlerin oyunculukla buluştuğu noktada titizlikle çalışan Hayri Esen, dublajın sadece teknik bir iş olmadığını, bir sanat dalı olduğunu göstermiştir. Bu yaklaşımı, bugün bile seslendirme dünyasında örnek alınan bir miras niteliği taşımaktadır.
Tiyatro sahnelerinde de yer alarak canlı performansın disiplinini, seslendirme stüdyolarına taşımayı başarmıştır. Onun için sahne ya da mikrofon fark etmeksizin sanat, izleyiciye duyguyu en yalın ve en güçlü şekilde aktarabilmekti. Bu nedenle hem meslektaşları hem de öğrencileri tarafından bir usta olarak görülmüştür. 6 Şubat 1977 tarihinde aramızdan ayrılan Hayri Esen, Cüneyt Arkın, Ediz Hun, İzzet Günay, Tarık Akan, Ayhan Işık başta olmak üzere pek çok oyuncuyu seslendirmiştir. Türk sineması ve seslendirme tarihine damgasını vuran bir sanatçı olarak anılmaya devam ediyor. Seslendirdiği karakterler, yönettiği dublaj projeleri ve sanat anlayışıyla ardında çok güçlü bir miras bırakmıştır. Bugün hâlâ onun sesi, Türkçe dublajın kalitesini ve zarafetini hatırlatan bir simge niteliği taşımaktadır. Hayri Esen, sanat yolculuğunda hem oyunculuğu hem seslendirmesiyle unutulmazlar arasındaki yerini korumaktadır.

Oyuncu, seslendirme sanatçısı ve seslendirme yönetmeni
Edirne Sanat Enstitüsü Torna Tesviye Bölümü’nü bitirdi.
Bir süre Nedret Güvenç ile evli kaldı.
1933 yılında Balıkesir Halkevi’nde ‘Beyaz Kahraman’
adlı oyunla sahneye çıktı. İzmir Şehir Tiyatrosu’nda
profesyonel oldu (1945).
Daha sonra İstanbul’a gelerek
Avni Dilligil ve Mümtaz Ener’le birlikte Çığır Sahnede çalıştı.
1956 yılında Küçük Sahneye geçti.
‘Yüzbaşı Tahsin’ adlı filmle sinema oyunculuğuna başladı.
Hayri Esen bir çok filmde karakter rollerinde oynadı.
Başta Ayhan Işık, Ediz Hun, İzzet Günay ve Orhan Günşıray olmak üzere
pek çok ünlüyü konuşarak, seslendirme alanında büyük
başarı kazandı. Seslendirme yönetmenliği yaptı.

Hayri Esen’in rol aldığı filmlerden bazıları :
Yüzbaşı Tahsin – 1950
Oğlum İçin,
O Adam Kim,
Efelerin Efesi,
Tarzan İstanbul’da,
Bergama Sevdaları,
Can Yoldaşı,
Kocatepe’nin Beş Atlısı,
Balıkçı Güzeli,
Çeto Salak Milyoner
Suçlu Benim
İstiklal Harbi / Ruhların Mucizesi
Beyaz Mendil
Meçhul Kadın
Dağları Bekleyen Kız
Katibim,
Lejyon Dönüşü
Ak Altın
Dokuz Dağın Efesi –
Son Saadet
Kalpaklılar
Karacaoğlan’ın Kara Sevdası –
Ana Kucağı,
Kanundan Kaçılmaz,
Kırık Plak,
Civanmert,
Gece Ve Gündüz,
Sessiz Harp,
Ya O Ya Ben,
Yumurcak,
Aşka Dönüş,
Bir Aşk Günahı,
Zorlu Damat,
Can Pazarı,
Çadır Gülü,
Affetmeyen Kadın,
Ayşecik Cimcime Hanım
Cımbız Ali,
Yabancı Olduk Şimdi,
Sevdalı Kabadayı,
Kolla Kendini Bebek,
Sonsuz Geceler,
Gurbet Türküsü,
Kadın İsterse,
Yakut Gözlü Kedi,
Çalıkuşu,
Sevda,
Kardeş Kurşunu.

Daha sonra Avni Dilligil ve Muammer Karaca
Tiyatrolarında oyunculuk yapmaya devam etmiştir
Hayri Esen’in Seslendirdiği ünlüler ve filmlerden bazıları :