Sabahattin Ali
Sabahattin ALİ : Sanki bir gazeteciyle söyleşir gibi)
Evlendiklerinde babam otuz, annem ondört
yaşındaymış.. Yani babam annemden onaltı yaş
daha büyükmüş.. Ailenin ilk erkek çocuğu olarak
Eğridere’de doğmuşum.. Çocuklara verilen adlar
genellikle babaların siyasal eğilimlerini belirleyecek
ipuçlarını da taşır içlerinde… Adımı neden
Sabahattin koymuş babam, biliyor musunuz? Çünkü
babam Prens Sabahattin’in düşüncelerine değer
veren bir adamdı… Onunla tanışmak onuruna sahip
olduğunu söylerdi hep… Diğer erkek kardeşimin adı
da Fikret’tir… O da babamın hayranlık duyduğu şair
Tevfik Fikret’ten almıştır adını.. Yani babam
edebiyatı seven, özgür düşünceli bir subaydı..
Jön Türkleri tutardı..
O günün deyimiyle “Hürriyetçi”ydi.. Tevfik Fikret’in
şiirlerini, özellikle “Sis” i
ezbere bilir, her yerde okurdu.. (Babası gibi )
Sarmış yine ufuklarını bir inatçı duman,
Bir ak karanlıktır gittikçe artan.
Baskısı altında silinmiş gibi cisimler,
Bir tozlu yoğunluktan oluşmuş gibi resimler,
Bir tozlu ve ürkünç yoğunluk ki bakışlar
Dikkatle giremez derinliğine, korkar!
Sana layık bu derin, karanlık örtü,
Layık bu örtünme sana, ey zulümler mülkü!..
Ey zulümler alanı, evet ey parlak sahne.
…
Ey sonu gelmeyen kuyruklu yalan,
Ey mahkemelerden durmadan sürülen hak;
Ey kuruntu ve kuşkuyla duygusunu yitiren,
Vicdanlara kadar uzanan meraklı kulak;
Ey dinlenme korkusuyla kilitlenmiş ağızlar…
Erdem ve utancın unutulmuş yüzü…
Korku yüküyle iki büklüm gezmeye alışmış koca
ünlü toplum…
Ey önüne eğilmiş baş.. Alnı pak ama iğrenç.
Ey kimsesiz başıboş çocuklar…
İkiyüzlü gülüşler…
Örtün evet ey facia… Örtün evet ey kent;
Örtün ve sonsuza dek uyu…”
Serveti Fünun, Şahbal ve İçtihat gibi dergileri
okurdu babam… İlkokula gitmeden bir yıl önce bana
okuma yazmayı öğrettiğinden beri, o dergilerin
hemen bütün sayılarını biriktirdiğini görmüşümdür
kitaplığında… Müzikle de ilgilenirdi… Mandolin ve
flüt çalardı. Çok yönlü bir adamdı anlayacağınız…
Annem Hüsniye güzel ve gösterişli bir kadındı..
Giyimine düşkündü, süslenmeyi severdi.. Roman
okurdu durmadan… Ama kavga ederdi babamla
hep… Babama güler yüz göstermezdi hiç… Nedenini
anlayamadığım bir saldırganlık içindeydi babama
karşı.. Sürekli olay çıkartırdı evde… Küçük kardeşim
Fikret’i benden daha çok severdi… Şımartırdı onu…
Yedi yaşıma basınca İstanbul’da ilkokula başladım..
Ama ailem Çanakkale’ye gidince öğrenimim orada
sürdü… Çanakkale’de boğazda bir ev kiralamıştı
babam… Ancak Birinci Dünya Savaşı nedeniyle okul
ansızın kapanıverdi.. Çünkü öğretmen kalmamıştı
okulda.. Pek uzun sürmedi bu durum, öbür
subayların da yardımıyla yeniden açıldı okul.
Subaylar öğretmenlikleri paylaşmışlardı… Okuldaki
Türkçe dersini de babam veriyordu. Babam her gece
bir duble rakısını içer sonra yatağına yollanırken
“Ben yatmaya gidiyorum Sabahattin” derdi
kulağıma sessizce… “Annenin gene heyheyleri
üstünde…” Gider yatardı… Annem ve Fikret de
erken yatarlardı… Ben evimizin balkonuna çıkar
saatlerce oturur, boğazdaki duran ya da çok az
sayıda da olsa geçmekte olan gemileri izlerdim
hep… Bir gece gene herkes uykuya çekildiğinde
yatağımdan kalktım balkona çıktım.. İstanbul’a
gidişi engellemek için ağızlarını boğaza bir yumruk
gibi çeviren toplar gene öylece durmaktaydılar… Bir
karaltı gibiydi toplar.. Bizim güvenliğimizi
koruduklarını söylerdi babam ama gene de
korkutucuydular… Ben ay ışığının altında
beklemekte olan gemileri izlemeyi seçerdim daha
çok.. Gene öyle yaptım.. O gemilerden birine
bindiğimi ve çok uzaklara gittiğimi düşlüyordum…
Ama nedense bu tek başıma gidişe gönlüm razı
olmuyor, babamın da benimle gelmesi gerektiğini
düşünerek zenginleştiriyordum düşlerimi… Ama
annemi asla istemiyorum yanımızda! Çünkü
babamla hep kavga ediyor .. Fikret’i de
istemiyorum. Fikret annemle kalsın… Çünkü annem
Fikret’i benden daha çok seviyor… Birden yanımda
Fikret’i gördüm… Herhalde onu da uyku
tutmamıştı… “Ben de durayım mı yanında” dedi..
“Peki” dedim… Sessizce oturdu yanıma… Nefesini
alıp verirken bile dikkatliydi… Düşlerimin
bozulmasına kızdığımı bilirdi… Benimle birlikte o da
izliyordu gemileri…
(Birden aydınlanmaya başlar her yer.. Arkasından
kararır… Sonra ıslık sesi gibi sesler… Daha sonra
silah ve bomba sesleri… Sanki yaşamaktadır anlattıklarını..)
Fikret hemen sarıldı elime… Nasıl da titriyor
zavallıcık… Korkuyla açılmış gözleri… Anlamaya
çalışıyor gibiydi olanları… Ben de ona sarılıyorum…
Öylece kaldık… Eylemsiz, bekliyoruz… Gemilerin
yanına yöresine bombalar düşmeye başladı… Denize
düşen bombaların ardından, denizden beyaz minare
gibi su sütunları yükseliyor gökyüzüne… Gemiler
kaçmaya çalışıyor… Bir gemi isabet aldı!
(Birden bir uğultu kopar gökyüzünden..)
Uçaklar geliyor… Aman allahım babam nerde?
Neden gelip de kurtarmıyor bizi?
İsabet alan gemiden insanlar atlıyor denize… Sahile
yüzerek kurtarmaya çalışıyorlar kendilerini… Fikret
iyice sarılmış bana… Yalnızca titriyor… Buna titreme
denmez aslında… Zangır zangır sallanıyor… Önce
babam, ardından annem geldi koşarak yanımıza…
Annem Fikret’i yakaladı elinden… Babam da beni…
Kucaklarına aldılar bizi… Sokağa çıkıyoruz…
İnsanlar kaçışıyor yaylı arabalara binerek… Kenti
terk ediyorlar… Bir yaylıya da biz biniyoruz… Annem
gene babamı suçluyor: “Battaniyeleri unuttun!”
Babam hiçbir şey söylemeden yeniden dönüyor
eve… Biraz sonra elinde battaniyelerle geliyor..
Çılgın gibi kaçışan insanlarla birlikte kentten epeyce
uzaklaşıyoruz… Artık sesler çok uzaklardan
geliyor… Biraz sonra da duyulmaz oluyor sesler…
Fikret: “Ü….ü….üü…şü…yo…rum..” diyor anneme…
İşte o gece kekeme oldu Fikret…
Babam da birkaç ay sonra istifa etti… Çünkü kalp
hastasıydı artık… Annemin histeri krizleri de iyice
artmıştı… İçlerinde en sağlamı bendim… Babam bir gün:
“Artık bu koşullarda bu kentte kalamayız..Bu
bombardımanın durması mümkün değil…İzmir’e
gidiyoruz..” dedi.
Oyunun Adı: Sabahattin Ali
Yazan: Tuncer Cücenoğlu
