Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Türk tiyatrosunun önemli yazarlarından Haldun Taner tarafından kaleme alınan, birey ile toplum arasındaki ilişkiyi mizah üzerinden ele alan güçlü bir tiyatro eseridir. İlk kez 1964 yılında sahnelenen oyun, Türkiye’nin yakın tarihine geniş bir zaman dilimi üzerinden bakar.
Eserin merkezinde birbirine zıt karakter özellikleri taşıyan Vicdani ve Efruz bulunur. Aynı dönemlerin içinde büyüyen bu iki karakterin hayata bakışları zamanla birbirinden ayrılır. Vicdani, kendisine verilen görevleri sorgulamadan yerine getiren, kurallara bağlı bir insan olarak şekillenirken Efruz daha fırsatçı ve çıkarlarını önceleyen bir karakter olarak öne çıkar. Bu karşıtlık, oyunun toplumsal eleştirisinin temelini oluşturur.
Haldun Taner, karakterlerin yaşamları üzerinden yalnızca bireysel tercihleri değil, değişen toplum düzenini de görünür hale getirir. Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, farklı dönemlerde yaşanan siyasal ve sosyal dönüşümlerin sıradan insanların hayatındaki etkilerini mizahi ve düşündürücü bir anlatımla işler.
Oyunun dikkat çekici yönlerinden biri de geleneksel Türk tiyatrosunun anlatım olanaklarından yararlanmasıdır. Karagöz, Hacivat, tuluat ve kanto gibi unsurlar modern tiyatro anlayışıyla bir araya getirilerek eserin kendine özgü sahne dilini oluşturur. Böylece toplumsal eleştiri, doğrudan ve ağır bir anlatım yerine güldüren, düşündüren ve zaman zaman hüzünlendiren bir yapı kazanır.
Haldun Taner’in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım oyunu, bireysel sorumluluk, fırsatçılık, itaat, toplumsal koşullanma ve değişen değerler üzerine düşündüren yapısıyla Türk tiyatrosunun dikkat çeken eserleri arasında yer alır.
VİCDANİ : Burası Bakırköy’de bir hastane,
Ben 399 no’lu hasta.
Teşhis:Plak kompleksi,
Marka: Sahibinin sesi.
Bir iğne görmez miyim
Fırıl fırıl dönerim
Yolunuz buraya düşerse
Bana plak fırçası getirin
Kristal iğne getirin
Ben insanları çok severdim
Çok severim
Ne var ki sevdiğim kadar
Sevilmedim.
Çok saftım bir zamanlar
İnandım kandırıldım.
Vatanıma, karıma, vazifeme
Amirlerime dostlarıma
Köpek gibi sadıktım
Belki bundan ötürü
Köpek yerine sayıldım.
Yetmişime bir yaş kala
Teşhisimi koydular.
Tam uyanacaktım.
Bütün saçma şarkıyı
Bir baştan sona çizip
Kendi şarkıma başlayacaktım.
Müsaade etmediler.
Bana deli dediler.
Ben şimdi geceleri
Bütün şehir uyurken
Gözümü hiç kırpmıyorum
Tıpkı
Koza ören ipek böceği gibi
Mırıl mırıl
Yeni bir plak
Dolduruyorum. Sır
Sizinle benim aramda
Aman doktor duymasın
Bu seferki plağın adı
Sahibinin sesi değil:
Vicdani’nin öz sesi
Bütün dünyaya karşı
Yüzyıllarca kandırılmış
Ezilmiş
Okkanın altına gitmiş
Küçük adamların uyanış marşı
Yazan HALDUN TANER
