Ses Açma
“Ses açma” terimi, seslendirme, şan ya da tiyatro gibi sesin yoğun kullanıldığı alanlarda, ses tellerini performansa hazırlama sürecini ifade eder. Nasıl ki sporcular kaslarını ısınmadan ağır egzersizlere başlamazsa, ses sanatçıları da ses tellerini ve nefes sistemini açmadan performans sergilemez.
Ses açma nedir?
Ses açma, ses tellerini zorlamadan, yumuşak egzersizlerle esnetip çalıştırma işlemidir. Amaç, hem ses tellerinin hem de nefes kaslarının sağlıklı bir şekilde performansa hazırlanmasıdır. Bu sayede ses daha temiz, güçlü ve yorulmadan çıkar. Ayrıca ses açma, olası ses kısılmalarını, çatallanmaları ve uzun vadede ses sağlığı sorunlarını önler.
Ses açma nasıl yapılır?
Nefes Egzersizi : Diyaframı çalıştırmak için burundan derin nefes alınıp, ağızdan kontrollü şekilde verilerek başlanır.
Humming (Mırıldanma): Dudaklar kapalı şekilde, rahat bir ses tonuyla “mmm” sesi çıkarılır. Bu, ses tellerini titreştirerek ısındırır.
Lipit Trill (Dudak Titreşimi): Dudaklardan hava vererek motor sesi çıkarma egzersizi, hem nefes hem ses telleri için faydalıdır.
Basitten Zora Sesler: Önce orta tondan başlanan sesler, yavaş yavaş tiz ve pes aralıklara kaydırılır.
Tekerlemeler : Netlik ve hız için kısa diksiyon tekerlemeleriyle ses açma tamamlanır.
Düzenli ses açma alışkanlığı, seslendirme sanatçıları için hem performans kalitesini artırır hem de ses sağlığını uzun vadede korur.
5 Dakikalık Ses Açma Alıştırması
1. Dakika – Nefes Açma :
Burnundan derin bir nefes al.
Diyaframını kullanarak karnının şiştiğini hisset.
5 saniye boyunca nefesi yavaşça “sss” sesi çıkararak ver.
Bunu 3 kez tekrarla.
2. Dakika – Mırıldanma (Humming) :
Dudaklarını kapalı tutarak “mmm” sesi çıkar.
Sesini burnunda titreşim hissedene kadar sürdür.
Orta tondan başla, sonra hafifçe tiz ve pes seslere inip çık.
3. Dakika – Dudak ve Dil Egzersizleri :
Dudak titreşimi (lip trill) yap: Dudaklarından “brrr” sesi çıkar.
Dil titreşimi (rrr) yap: “rrrr” sesiyle dilini titreştir.
Bu egzersizleri 15’er saniye uygula.
4. Dakika – Ses Skalası :
“Ma – Me – Mi – Mo – Mu” seslerini orta tondan başlayarak söyle.
Sesi birer nota yükselterek birkaç kez tekrarla.
Aynı seriyi pes seslere inerek yap.
5. Dakika – Tekerleme ile Netlik :
Bir diksiyon tekerlemesi seç:
“Bir berber bir berbere gel beraber bir berber dükkânı açalım demiş.”
Önce yavaş ve anlaşılır söyle.
Sonra hızlan ama netliği koru.
Ses Açma Alıştırmaları :
Aşağıdaki alıştırmayı yüksek sesle tekrarlayınız.
mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam mam.
“mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem mem”
“mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim mim”
“mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom mom”
“mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum mum”
“mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım mım”
“müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm müm”
“möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm möm.
Yukarıdaki alıştırmada yer alan m sesi yerine N sesi koyarak B – P – F – V vb uygulamayı sürdürünüz.
