Vanya Dayı
Vanya Dayı oyunu.
Anton Çehov’un “Vanya Dayı” adlı eseri, Rus taşrasının sıradanlığı içinde derin bir ruhsal çalkantıyı sahneye taşıyan bir başyapıttır. Yıllarca emek verdiği çiftlikte, hayal kırıklıklarıyla baş etmeye çalışan Vanya’nın iç dünyası, yaşamın anlamına, sevgiye ve boşa harcanan yıllara dair evrensel bir sorgulamaya dönüşür. Eserde, sadece bireyin değil, bir kuşağın çürümüş hayalleri ve tükenmiş umutları anlatılır. Karakterler, yalnızlıkla çevrilmiş bir coğrafyada, seslerini duyuramayan bir çığlık gibidir. Çehov, olaylardan çok karakterlerin iç çatışmalarını merkeze alır; sessizlikler, bakışlar ve söylenmeyenler aracılığıyla derin bir psikolojik atmosfer yaratır. “Vanya Dayı”, geçmişin yüküyle bugünde sıkışıp kalan insanların dramını evrensel bir dile çevirir. Sahici diyaloglar ve incelikli mizah anlayışıyla bu oyun, tiyatro sanatının en dokunaklı örneklerinden biridir. Günümüz dünyasında hâlâ yankı bulan sorgulamalar içerdiği için, “Vanya Dayı” sadece bir dönem portresi değil, insan doğasına dair zamansız bir incelemedir.
Vanya Dayı oyunu örnek tirat
SONYA – Ne yapabiliriz?
Yaşamak gerek! (Bir sessizlik)
Yaşayacağız Vanya Dayı.
Çok uzun günler, boğucu akşamlar geçireceğiz.
Alın yazımızın bütün sınavlarına sabırla katlanacağız.
Bugün de, yaşlılığımızda da, dinlenmek bilmeden, başkaları için çalışıp didineceğiz.
Ecel saati gelip çatınca da uysalca öleceğiz ve orada, mezarın ötesinde,
çok acı çektik, gözyaşı döktük, çok acı şeyler yaşadık diyeceğiz…
Ve Tanrı acıyacak bize ve biz seninle, canım dayıcığım, parlak, güzel,
sevimli bir hayata kavuşacağız ve buradaki mutsuzluklarımıza sevecenlikle,
hoşgörüyle gülümseyeceğiz ve dinleneceğiz…
İnanıyorum buna dayıcığım, bütün kalbimle,
tutkuyla inanıyorum…
(Voynitski’nin önünde diz çöker ve başını onun avuçlarına koyar.
Yorgun bir sesle tekrar eder.)
Dinleneceğiz! Dinleneceğiz! Melekleri dinleyeceğiz,
elmaslar gibi yıldızlarla kaplı gökleri göreceğiz. Dünyanın tüm kötülüklerinin,
tüm acılarımızın, dünyayı baştan başa kaplayacak olan merhametin önünde
silinip gittiğini göreceğiz ve hayatımız bir okşayış gibi dingin, yumuşak, tatlı olacak.
İnanıyorum, inanıyorum buna. (Dayısının gözyaşlarını mendiliyle kurular.)
Zavallı, zavallı Vanya Dayı, ağlıyorsun… (Gözyaşları arasından)
Hayatında mutluluğu tadamadın, ama bekle Vanya Dayı, bekle…
Dinleneceğiz…. (Kucaklar onu.) Dinleneceğiz! Dinleneceğiz!
TİRATLAR
Yazan: Anton Çehov
Çeviren: Ataol Behramoğlu
